Susza, retencja i ekstremalna pogoda

Miniony tydzień, obejmujący przełom lipca i pierwsze dni sierpnia 2026 r., po raz kolejny pokazał, że gospodarka wodna, adaptacja do zmian klimatu i ochrona środowiska stają się tematami o coraz większym znaczeniu zarówno dla administracji, samorządów, jak i przedsiębiorców oraz inwestorów.

W Polsce szczególną uwagę zwracają rozpoczynające się konsultacje społeczne aktualizacji planu przeciwdziałania skutkom suszy (aPPSS). Jednocześnie Wody Polskie informują o utrzymującej się suszy hydrologicznej w wielu zlewniach, podczas gdy lokalnie występują gwałtowne opady i wezbrania. W Europie wysokie temperatury, niski poziom wód i pożary coraz wyraźniej wpływają również na infrastrukturę i bezpieczeństwo energetyczne.

Ruszają konsultacje społeczne aktualizacji planu przeciwdziałania skutkom suszy – aPPSS

6 sierpnia 2026 r. rozpoczęły się konsultacje społeczne projektu aktualizacji planu przeciwdziałania skutkom suszy (aPPSS). To jeden z najważniejszych procesów planistycznych dotyczących gospodarki wodnej w Polsce.

Plan przeciwdziałania skutkom suszy jest strategicznym dokumentem określającym działania, które mają ograniczać skutki niedoboru wody, zwiększać dostępne zasoby wodne, rozwijać retencję oraz poprawiać koordynację działań związanych z przeciwdziałaniem suszy. Aktualizacja dokumentu prowadzona przez Wody Polskie obejmuje również przygotowanie prognozy oddziaływania na środowisko.

Pierwszy PPSS został opracowany na lata 2021–2027. Dokument podlega okresowej aktualizacji i uzupełnia inne kluczowe instrumenty planowania w gospodarce wodnej, w tym plany gospodarowania wodami oraz plany zarządzania ryzykiem powodziowym. Wody Polskie podkreślają znaczenie zintegrowanego podejścia do tych dokumentów i zaangażowania różnych grup interesariuszy.

Z projektem aPPSS oraz niezbędną dokumentacją będzie można zapoznać się od 6 sierpnia 2026 r. do 6 lutego 2027 r. W tym okresie zainteresowani mogą również zgłaszać swoje uwagi i wnioski.

Informacje dotyczące projektu, dokumentacji oraz sposobu składania uwag są dostępne na stronie gov.pl poświęconej konsultacjom społecznym aPPSS.

Dla samorządów, przedsiębiorców oraz podmiotów przygotowujących i realizujących inwestycje oddziałujące na środowisko i zasoby wodne konsultacje są szczególnie istotne. Kierunki przyjęte w aktualizowanym planie mogą mieć znaczenie dla przyszłego planowania retencji, gospodarowania wodami, inwestycji hydrotechnicznych, ochrony ekosystemów zależnych od wód oraz adaptacji infrastruktury do zmian klimatu.

Polska jednocześnie zmaga się z suszą i gwałtownymi wezbraniami

Aktualizacja PPSS rozpoczyna się w momencie, gdy sytuacja hydrologiczna w Polsce bardzo wyraźnie pokazuje skalę wyzwań związanych z gospodarką wodną.

5 sierpnia Wody Polskie poinformowały, że w 71 obszarach kraju obowiązywały ostrzeżenia przed suszą hydrologiczną, między innymi w zlewniach Pilicy, Bugu i Narwi. W wielu częściach dorzecza Wisły stany wód znajdowały się głównie w strefie wody niskiej.

Jednocześnie sytuacja nie była jednolita. Zachodnia i północna część kraju mierzyła się z gwałtownymi burzami, intensywnymi opadami i możliwością szybkich wzrostów stanów wód. Lokalnie temperatury sięgały 38°C.

Tak duże zróżnicowanie warunków hydrologicznych dobrze pokazuje jedno z największych wyzwań współczesnej adaptacji do zmian klimatu. Problemem nie jest już wyłącznie brak opadów. Coraz częściej mamy do czynienia z długimi okresami niedoboru wody przerywanymi intensywnymi deszczami, z których znaczna część szybko odpływa zamiast zasilać lokalne zasoby.

Dlatego rośnie znaczenie małej i dużej retencji, ochrony terenów podmokłych, odpowiedniego zagospodarowania wód opadowych oraz uwzględniania warunków wodnych już na etapie planowania inwestycji.

Retencja i adaptacja do zmian klimatu coraz ważniejsze w polskich inwestycjach

Temat wody znalazł się w ostatnich dniach również w centrum działań Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. 5 sierpnia NFOŚiGW poinformował o nowej kampanii koncentrującej się na przeciwdziałaniu suszy i zmianom klimatu, a równolegle informował o inwestycjach związanych z retencją i zwiększaniem odporności miast.

To kierunek, który będzie coraz mocniej widoczny również na poziomie lokalnym. Retencja wód opadowych, błękitno-zielona infrastruktura, ograniczanie uszczelniania powierzchni czy odpowiednie projektowanie systemów odwodnienia stają się nie tylko elementem ochrony środowiska, lecz także sposobem ograniczania ryzyka gospodarczego.

Dla inwestorów oznacza to konieczność coraz dokładniejszego analizowania lokalnych stosunków wodnych oraz wpływu przedsięwzięcia na odpływ, retencję i ekosystemy. Dokumentacja środowiskowa, Karta Informacyjna Przedsięwzięcia, raport OOŚ czy pozwolenia wodnoprawne coraz częściej muszą uwzględniać nie tylko obecny stan środowiska, ale również jego podatność na skutki zmian klimatu.

Europa: upał i niski poziom rzek zaczynają wpływać na energetykę

Problemy związane z niedoborem wody nie dotyczą wyłącznie Polski. Początek sierpnia przyniósł kolejną falę wysokich temperatur w Europie. W wielu państwach niski poziom rzek oraz wysoka temperatura wody zaczęły utrudniać funkcjonowanie infrastruktury energetycznej, szczególnie elektrowni wykorzystujących wodę w procesach chłodzenia.

To ważny sygnał również dla branży środowiskowej. Dostęp do zasobów wodnych staje się jednym z elementów bezpieczeństwa energetycznego i przemysłowego. Przedsiębiorstwa wykorzystujące znaczące ilości wody muszą coraz częściej brać pod uwagę nie tylko ograniczenia formalne wynikające z pozwoleń wodnoprawnych, ale również fizyczną dostępność zasobów w okresach suszy.

Zmiany klimatu zwiększają więc znaczenie efektywnego gospodarowania wodą, zamkniętych obiegów technologicznych, ograniczania strat oraz projektowania infrastruktury odpornej na ekstremalne warunki.

Pożary w Europie – wspólny problem coraz większej liczby państw

W pierwszych dniach sierpnia utrzymywało się również wysokie zagrożenie pożarowe. 2 sierpnia Grecja uruchomiła unijny mechanizm ochrony ludności w związku z pożarami; po poprawie sytuacji akcję zamknięto 5 sierpnia. Komisja Europejska wskazuje, że w 2026 r. do dyspozycji w ramach europejskiego systemu przygotowano między innymi 22 samoloty gaśnicze, 5 śmigłowców oraz setki strażaków gotowych do działań w różnych częściach kontynentu.

Pożary coraz częściej przestają być problemem ograniczonym do południa Europy. Unijne instytucje zwracają uwagę, że zagrożenie rozszerza się także na regiony, które wcześniej nie były kojarzone z dużymi pożarami lasów.

Z punktu widzenia ochrony środowiska oznacza to dodatkową presję na siedliska, bioróżnorodność, zasoby wodne i gleby. Odbudowa terenów po dużych pożarach może trwać wiele lat, dlatego coraz większego znaczenia nabierają działania prewencyjne i poprawa odporności ekosystemów.

BeaverWise – powstaje ogólnopolska mapa tam bobrowych

Ciekawym przykładem łączenia nauki, ochrony środowiska i zaangażowania mieszkańców jest uruchomiony przez Wody Polskie i Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego projekt BeaverWise.

Jego celem jest zebranie danych dotyczących lokalizacji tam bobrowych w całej Polsce. Mieszkańcy mogą zgłaszać takie miejsca za pomocą aplikacji, dodawać fotografie i podstawowe informacje, a dane mają następnie analizować specjaliści.

Projekt pozwoli lepiej oszacować skalę działalności bobrów oraz jej rzeczywisty wpływ na retencję i stosunki wodne.

Ma to duże znaczenie praktyczne. Tamy bobrowe mogą lokalnie spowalniać odpływ wody, tworzyć rozlewiska, wspierać bioróżnorodność i poprawiać retencję. W innych lokalizacjach mogą jednak prowadzić do konfliktów z infrastrukturą, rolnictwem czy zabudową.

Dobre dane przestrzenne powinny pomóc odróżnić miejsca, w których działalność bobrów przynosi korzyści środowiskowe, od obszarów wymagających działań interwencyjnych.

Rybitwy na Zalewie Rzeszowskim pod szczególną ochroną

Na Zalewie Rzeszowskim prowadzone są również działania z zakresu czynnej ochrony ptaków.

Ornitolodzy z Podkarpackiej Grupy OTOP wspólnie z pracownikami RZGW w Rzeszowie przeprowadzili obrączkowanie młodych rybitw na przygotowanej specjalnie dla tych ptaków barce lęgowej.

W jej rejonie stwierdzono około 20 stref gniazdowych. Trzy najbardziej rozwinięte pisklęta otrzymały obrączki umożliwiające ich późniejszą identyfikację z większej odległości. Jednocześnie sprawdzono stan techniczny samej platformy.

To stosunkowo niewielkie przedsięwzięcie, ale dobrze pokazujące znaczenie monitoringu przyrodniczego i ochrony czynnej. Dane z obrączkowania pozwalają analizować przeżywalność ptaków i ich migracje, a obserwacja miejsca lęgowego umożliwia stopniowe poprawianie warunków w kolejnych sezonach.

Co wynika z tego tygodnia?

Wydarzenia pierwszych dni sierpnia 2026 r. układają się w bardzo spójny obraz. Woda staje się jednym z najważniejszych zasobów strategicznych, a zarządzanie nią jest coraz mocniej związane z ochroną środowiska, planowaniem inwestycji, energetyką i bezpieczeństwem gospodarczym.

Rozpoczynające się konsultacje aktualizacji planu przeciwdziałania skutkom suszy są więc szczególnie istotne. To moment, w którym administracja, samorządy, przedsiębiorcy, organizacje społeczne i pozostali interesariusze mogą uczestniczyć w wyznaczaniu kierunków przeciwdziałania skutkom suszy w Polsce na kolejne lata.

Dla inwestorów oznacza to również jedno: uwarunkowania wodne i klimatyczne będą odgrywały coraz większą rolę w przygotowaniu i ocenie przedsięwzięć. Retencja, ochrona zasobów wodnych, adaptacja do zmian klimatu oraz właściwie przygotowana dokumentacja środowiskowa stają się integralnymi elementami odpowiedzialnego planowania inwestycji.

Źródło:
Ministerstwo Klimatu i Środowiska,
Ministerstwo Infrastruktury,
Wody Polskie,
RDOŚ w Rzeszowie,
WHO/Europe,
WMO,
UNEP,
Associated Press.

Fot.:
Canva

    Zostaw komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

    Przewijanie do góry