W Polsce szczególne emocje wywołuje przyszłość tysięcy przydrożnych drzew na Warmii i Mazurach. Równolegle uruchamiane są kolejne środki na poprawę efektywności energetycznej budynków publicznych, a służby nadal monitorują sytuację na rzece Bóbr.
W Europie uwagę zwracają natomiast ekstremalnie niskie stany największych rzek, susza i pożary. Od 12 sierpnia zaczęły być również stosowane nowe unijne przepisy dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych.
6678 drzew na Warmii i Mazurach. Wycinka nie jest jeszcze przesądzona
Jednym z najgłośniejszych tematów ostatnich dni jest przyszłość przydrożnych alej Warmii i Mazur.
Zarząd Dróg Wojewódzkich w Olsztynie wskazał 6678 drzew rosnących przy drogach wojewódzkich, których usunięcie ma być rozpatrywane przede wszystkim w kontekście bezpieczeństwa ruchu drogowego. Sprawa wywołała jednak sprzeciw części mieszkańców, społeczników i przyrodników.
Warto przy tym podkreślić jedno: 6678 wskazanych drzew nie oznacza 6678 wydanych zezwoleń na wycinkę.
Każdy przypadek musi przejść odpowiednią procedurę i indywidualną ocenę. Dobrym przykładem jest gmina Barciany. Spośród 116 wskazanych tam drzew do usunięcia zakwalifikowano 11, a kolejne 20 skierowano do zabiegów pielęgnacyjnych.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska już wcześniej zwracało uwagę, że warmińsko-mazurskie aleje są elementem dziedzictwa przyrodniczego i krajobrazowego oraz pełnią funkcję naturalnej infrastruktury wspierającej adaptację do zmiany klimatu.
Sprawa pokazuje szerszy problem, z którym coraz częściej będą mierzyć się zarządcy dróg i samorządy: jak pogodzić bezpieczeństwo użytkowników infrastruktury z ochroną dojrzałych drzew i cennych układów krajobrazowych?
Odpowiedzią nie zawsze musi być usunięcie drzewa. W wielu przypadkach kluczowe znaczenie mogą mieć prawidłowo wykonane ekspertyzy dendrologiczne, ocena rzeczywistego ryzyka, zabiegi pielęgnacyjne oraz rozwiązania techniczne poprawiające bezpieczeństwo.
Kolejne 2 miliardy złotych na bardziej energooszczędne szkoły
W tym tygodniu Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało również o kolejnych 2 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego przeznaczonych na poprawę efektywności energetycznej szkół i przedszkoli.
Dotychczas podpisano umowy dotyczące termomodernizacji 500 placówek, na które przeznaczono 1,78 mld zł ze środków Krajowego Planu Odbudowy. Docelowo modernizacją ma zostać objętych około 1000 szkół i przedszkoli. Nowe wsparcie ma umożliwiać dotacje sięgające do 85 proc. kosztów kwalifikowanych.
To kolejny przykład pokazujący, że transformacja środowiskowa coraz częściej oznacza konkretne inwestycje w istniejące budynki.
Termomodernizacja, ograniczenie zużycia energii i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii pozwalają jednocześnie zmniejszać koszty eksploatacyjne, emisje oraz zapotrzebowanie na energię.
Rzeka Bóbr nadal pod obserwacją
Służby kontynuują również monitoring sytuacji na rzece Bóbr na Dolnym Śląsku.
10 sierpnia Wody Polskie poinformowały, że na kontrolowanym odcinku od Zapory Pilchowickiej do Zbiorników Rakowickich nie stwierdzono śniętych ryb, a koryto rzeki pozostawało drożne. Jednocześnie WIOŚ prowadził badania jakości wody i pobrał próbki do analiz laboratoryjnych.
Kontrole ujawniły także szereg wylotów wykonanych bez wymaganych pozwoleń. Część z nich została już zaczopowana, a działania służb są kontynuowane.
Ta sytuacja kolejny raz przypomina, jak duże znaczenie dla ochrony wód ma nie tylko reagowanie na nagłe zdarzenia, ale także stały monitoring, kontrola infrastruktury oraz prawidłowe prowadzenie gospodarki wodno-ściekowej.
Nowe unijne zasady dotyczące opakowań zaczynają obowiązywać
Istotna zmiana dotyczy również gospodarki odpadami i przedsiębiorców w całej Unii Europejskiej.
Od 12 sierpnia 2026 r. zaczęło być stosowane unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych – PPWR. Jego celem jest ograniczenie ilości odpadów opakowaniowych, zwiększenie możliwości recyklingu oraz stworzenie bardziej jednolitych zasad dla przedsiębiorców działających na europejskim rynku.
Część obowiązków będzie wdrażana etapami. Od 2030 roku zaczną obowiązywać m.in. kolejne ograniczenia dotyczące niektórych opakowań jednorazowych, wymagania związane z ograniczaniem pustej przestrzeni w opakowaniach oraz rozwiązania wspierające ponowne wykorzystanie i stosowanie surowców z recyklingu.
Dla przedsiębiorców oznacza to, że projektowanie opakowania coraz częściej będzie trzeba analizować nie tylko pod względem ceny, logistyki czy marketingu, ale także całego cyklu życia produktu i przyszłych obowiązków środowiskowych.
Europa: susza, rekordowo niskie rzeki i coraz większe ryzyko pożarów
Na europejskiej mapie środowiskowej coraz wyraźniej widoczne są skutki długotrwałego niedoboru opadów i kolejnych fal wysokich temperatur.
Według unijnego Joint Research Centre susza rozwijająca się od wiosny pogłębiła się w lipcu i sierpniu. Loara, Pad, Ren i Dunaj osiągnęły w sierpniu rekordowo niskie poziomy, a presję odczuwają zasoby wodne, rolnictwo, energetyka, transport rzeczny, turystyka i ekosystemy.
Do 5 sierpnia 2026 r. w Unii Europejskiej spłonęło około 505 tys. hektarów, czyli więcej niż w analogicznym momencie poprzedniego roku. Szczególnie poważna sytuacja występuje w części Francji i Hiszpanii.
To ważny sygnał także dla Polski. Adaptacja do zmiany klimatu przestaje dotyczyć wyłącznie przyszłych scenariuszy. Coraz częściej oznacza konkretne decyzje dotyczące retencji, zieleni, planowania przestrzennego, zabezpieczenia infrastruktury i gospodarowania wodą.
Świat nadal bije rekordy temperatur
Dane klimatyczne publikowane w ostatnich dniach również pozostawiają niewiele miejsca na optymizm.
Copernicus Climate Change Service wskazuje, że lipiec 2026 r. był drugim najcieplejszym lipcem w historii globalnych pomiarów, ex aequo z lipcem 2024 r., natomiast zachodnia Europa odnotowała najcieplejszy okres czerwiec–lipiec w historii pomiarów. Rekordowo wysoka była także lipcowa temperatura powierzchni mórz poza obszarami polarnymi.
Światowa Organizacja Meteorologiczna zwraca jednocześnie uwagę na połączenie ekstremalnych upałów, suszy, pożarów i powodzi obserwowanych obecnie w wielu regionach świata.
Coraz wyraźniej widać, że skutki zmian klimatu nie ograniczają się do samego wzrostu temperatury. Wpływają na dostępność wody, bezpieczeństwo żywnościowe, energetykę, transport, zdrowie ludzi i funkcjonowanie całych ekosystemów.
Źródło:
Radio Olsztyn, MKiŚ, Dolnośląski Urząd Wojewódzki, Komisja Europejska, JRC, Copernicus i WMO
fot: Shutterstock, Canva
